به گزارش مرکز رسانه ا یجوانی جمعیت و به نقل از ایرنا، کرمان، پهناورترین استان کشور، سالهاست که بار سنگین تضادهای جغرافیایی و اقتصادی را به دوش میکشد. در پیشانی این استان، پزشکان متخصص و مراکز درمانی پیشرفتهای همچون بیمارستان افضلیپور کرمان قرار دارند که در سطح کشور کمنظیرند؛ اما درست در نقطه مقابل و در فاصله صدها کیلومتری از مرکز، در پهنه جنوبی استان، زوجهایی زندگی میکنند که محرومیتهای مالی و سختی دسترسی به پزشک، رویای فرزندآوری را برای آنها به آرزویی دوردست تبدیل کرده است. این گسست جغرافیایی-اقتصادی، همواره یکی از چالشهای اساسی مدیریت ارشد استان در برنامهریزیهای کلان جمعیتی بوده است.
در چنین بستری، اتکا به نسخههای عمومی و بخشنامههای یکنواخت کشوری نمیتوانست گرهگشای چالش جمعیتی استان باشد.
درمان ناباروری فرآیندی فرساینده، طولانی و فوقالعاده هزینهبر است که طبقات کمدرآمد جامعه را در همان مراحل نخست از ادامه درمان منصرف میسازد. از همین رو، تغییر استراتژی استان از توصیهگرایی به پشتیبانی عملی و مالی مستقیم به عنوان یک ضرورت حیاتی برای نجات هرم سنی استان مطرح شد.
ورود جدی مدیریت عالی دولت در استان به این پرونده با تمرکز بر تمرکززدایی در درمان و کاهش بار مالی خانوادهها، نقطه عطفی بود که در ماههای اخیر شتاب بیسابقهای گرفت.
تفاهم بر سر ایجاد ساختاری حمایتی و در نهایت راهاندازی رسمی صندوق حمایت از زوجین نابارور برای نخستین بار در کشور، نشان داد که استان کرمان تصمیم گرفته است با تکیه بر ظرفیتهای داخلی خود، بنبستهای معیشتی در راه درمان ناباروری را بشکند و الگویی بومی برای سیاستهای جوانی جمعیت ارائه دهد.
خشت اول؛ ریلگذاری درمان ناباروری
سلسله اقدامات منسجم استان برای حل این مساله، از نیمه دیماه سال گذشته کلید خورد. در جلسه ستاد جوانی جمعیت استان که در تاریخ ۱۵ دیماه با حضور نماینده ولی فقیه و امام جمعه کرمان برگزار شد، استاندار کرمان با اشاره به لزوم تدوین برنامه عملیاتی جامع برای مدیریت و ساماندهی درمان ناباروری در تمامی نقاط استان، بر اهمیت این طرح پافشاری کرد.
محمدعلی طالبی در آن نشست، درمان ناباروری را یکی از کلیدیترین بخشهای برنامه جمعیتی استان دانست و تأکید کرد که یکی از مؤثرترین، نزدیکترین و عملیاتیترین راهکارهای ما، تمرکز بر موضوع درمان ناباروری است. وی با هدایت مدیران محلی افزود: با توجه به آمار قابلتوجه اعلامشده از سوی دانشگاه علوم پزشکی و مراکز بهداشت و درمان جنوب استان، انتظار میرود تمامی مراکز بهداشتی و درمانی این منطقه نهایت همکاری را در اجرای طرح داشته باشند. همچنین فرمانداران نیز با بهکارگیری تمام ظرفیتها، همکاریهای لازم را برای اجرای کامل و مطلوب این طرح به عمل آورند تا بتوان از تمامی پتانسیلهای موجود، بهترین و حداکثری بهرهبرداری را در راستای موفقیت طرح داشت.
این نگاه راهبردی سبب شد تا دانشگاه علوم پزشکی مکلف شود با همکاری ستاد جمعیت، برنامهای جامع برای دسترسی عادلانه به خدمات درمان ناباروری در سراسر استان، بهویژه در مناطق محروم و شهرستانها تدوین کند.
چهارم مردادماه؛ اعلام رسمی راهاندازی صندوق حمایت از زوجها
پس از ماهها زمینهسازی اداری و بانکی، خروجی این تلاشها در دولت چهاردهم به ثمر نشست.
صبح روز یکشنبه چهارم مردادماه امسال، محمدعلی طالبی در گفتوگوی صبحگاهی با رادیو کرمان، خبرهای نویدبخشی را به هماستانیها اعلام کرد. وی با معرفی یک الگوی نوین حمایتی گفت: برای نخستین بار در استان، صندوق حمایت از زوجین نابارور راهاندازی شد که هزینه درمان زوجین را در بیمارستانهای استان پرداخت میکند.
استاندار کرمان در تشریح زیرساختهای علمی پشتیبان این صندوق اظهار کرد که با توجه به توانمندی پزشکان و امکانات مناسب استان کرمان در زمینه درمان ناباروری، امیدواریم اقدام مناسبی در این رابطه انجام شود.
تحلیل این گام نشان میدهد که تصمیمگیران استان تلاش کردند تا بار سنگین درمان را که پیش از این کمرشکن بود، مستقیماً از دوش خانوادهها برداشته و با تکیه بر منابع دولتی و ظرفیت پزشکان بومی، به سبد حمایتی دولت منتقل کنند.
توسعه ظرفیتها
گامهای تکمیلی برای تثبیت فعالیت صندوق در جلسات هماهنگی بعدی شتاب بیشتری گرفت.
استاندار کرمان در جلسه هماهنگی راهاندازی این صندوق، با قدردانی از فعالان حوزه جمعیت بیان کرد: افرادی که در حوزه افزایش رشد جمعیت استان فعالیت میکنند، بهویژه در زمینه کمک به درمان زوجهای نابارور، طرحهای مختلفی را آماده کردهاند که با تفاهم انجامشده، زمینه آغاز به کار صندوق حمایت از زوجین نابارور استان کرمان فراهم شده است.
وی با اشاره به تفاهمهای بیندستگاهی افزود: تفاهمی که صورت گرفته است، میتوانیم ایجاد صندوق حمایت از زوجین نابارور استان کرمان را آغاز کنیم؛ اقدامی که برای نخستینبار در کشور انجام میشود.
بر این اساس، منابع صندوق به سمتی هدایت میشود که درمان در بخش دولتی عملاً رایگان شود. طالبی در این رابطه توضیح داد که با تأمین منابع این صندوق؛ حمایت مالی و مساعدت برای تأمین هزینههای درمان زوجهای نابارور دنبال خواهد شد؛ بهگونهای که هزینه درمان تمامی زوجهای ناباروری که به بیمارستانهای دولتی استان مراجعه کنند، تقریباً رایگان خواهد بود.
بخش مهمی از این فرآیند، تکیه بر مرجعیت علمی بیمارستان افضلیپور کرمان است.
استاندار با اشاره به این ظرفیت تصریح کرد که سطح درمان در مرکز ناباروری بیمارستان افضلیپور بسیار بالا است و پزشکان فوقتخصص، امکانات، تجهیزات و پشتیبانی مناسبی برای درمان ناباروری در این مرکز فراهم شده است.
وی ضمن تأکید بر اطمینانبخشی به جامعه یادآور شد که با وجود ظرفیتهای تخصصی موجود، خدمات درمان ناباروری در کرمان از کیفیت مطلوبی برخوردار است و امکان ارائه خدمات درمانی مناسب در این حوزه وجود دارد. در همین راستا، استاندار با اشاره به امکانات نوین درمانی گفت که هر اقدامی که برای ایجاد این امکان (اهدای تخمک) در بیمارستان دولتی لازم باشد، از سوی استانداری مورد حمایت قرار خواهد گرفت.
تعادلبخشی به خدمات و نفی مهاجرت درمانی
تحلیل رویکرد مدیریت ارشد استان نشان میدهد که توسعه بخش دولتی به معنای به حاشیه راندن بخش خصوصی نیست.
استاندار کرمان با درک صحیح از زنجیره درمان تأکید کرد که جهتگیریها نباید بهگونهای باشد که موجب تضعیف بخش خصوصی استان شود و حمایت از بخش خصوصی نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
این توازن سبب میشود تا با فعال ماندن همه ظرفیتهای استان، بیماران نیازی به سفرهای طولانی و فرساینده به پایتخت یا استانهای همجوار نداشته باشند.
طالبی این استقلال درمانی را چنین تبیین میکند که با توجه به فراهم بودن زمینه ارائه خدمات درمان ناباروری در بخشهای دولتی و خصوصی و برخورداری استان از پزشکان متخصص؛ هیچ بیماری دلیلی برای مراجعه به خارج از استان بهمنظور درمان ناباروری و تحمل هزینههای بیشتر، نخواهد داشت.
کرمانی جوانتر در پرتو مدیریت جهادی و بومی
تجربه راهاندازی صندوق حمایت از زوجهای نابارور در کرمان نشان داد که حل مسائل پیچیدهای چون کاهش نرخ رشد جمعیت، نیازمند تصمیمگیریهای شجاعانه، متناسب با واقعیتهای بومی و همافزایی میانبخشی است.
تلفیق تخصص پزشکان برجسته کرمانی، پوشش مالی صندوق حمایتی استان، پویایی بخش خصوصی و همت گروههای جهادی و خیریه در مناطق جنوبی، فرمول موفقی است که میتواند کرمان را از بحران سالخوردگی جمعیت عبور دهد.
اکنون با تسهیل دسترسیها و تقریباً رایگان شدن درمان در بخش دولتی، امید آن میرود که خانوادههای کرمانی بدون دغدغه معیشتی، طعم شیرین فرزندآوری را بچشند و الگوی نوین کرمان، راهگشای دیگر استانهای کشور در مسیر جوانی جمعیت شود.

